Tác dụng bồi bổ sức khỏe của nhau thai mới chỉ là tin đồn. Việc sử dụng không cẩn thận c̣n gây mắc rất nhiều bệnh nguy hiểm, kể cả giang mai, lậu, HIV.
>> Đột nhập nguồn cung nhau thai tươi
>> "Sốt x́nh xịch" mua nhau thai về tẩm bổ
>> Nguy cơ HIV và viêm gan từ nhau thai khô trên thị trường
Chứa nhiều mầm bệnh
Hiện nay, Đông y chưa có nghiên cứu nào cụ thể mô tả chi tiết tác dụng của các loại nhau thai. Người tiêu dùng cũng chỉ nghe đồn thổi và làm theo chỉ dẫn miệng của các hiệu thuốc Đông y hoặc nghe người xưa kể lại. “Các mặt hàng nhau thai dễ chứa nhiều mầm bệnh liên quan đến đường máu, t́nh dục. Trong đó đặc biệt là một số bệnh thường gặp như giang mai, lậu, viêm gan B, A, thậm chí cả HIV”, thầy thuốc nhân dân Nguyên Xuân Hướng cho hay.
Cùng chung quan điểm với ông Hướng, lương y Vũ Quốc Trung phân tích thêm, do nhau thai mang nhiều chất đạm trong quá tŕnh nuôi tế bào nên nó là môi trường rất thuận lợi cho vi khuẩn ủ bệnh và phát triển.
Ngay cả khi nhau thai của những người phụ nữ khỏe mạnh cũng khó có thể khẳng định là không mắc các bệnh liên quan đến máu huyết, t́nh dục.
“Thật tai hại khi người bán luôn quảng cáo nhau thai giúp bồi bổ cơ thể, nhưng bản thân họ cũng không thể biết nguồn gốc của nhau, phương thức bảo quản. Và người mua cũng chỉ nhận được vài lời chỉ dẫn tào lao bằng miệng”, lương y Trung nói.
|
|
Không nên dùng
Trước đây, các bà đỡ thường lấy nhau thai của những phụ nữ khỏe mạnh về bồi bổ, nhưng đó là cách bồi bổ thiếu hiểu biết. Bởi, ngày đó họ chưa có ư thức về mức độ nguy hiểm. “Nếu gặp phải những nhau thai của những sản phụ bệnh tật, họ khó có thể tránh khỏi những bệnh nguy hiểm lây từ người khác”, lương y Vũ Quốc Trung cho biết.
Nghe câu chuyện các cửa hàng bán hàng nhau thai khô tại phố Hải Thượng Lăn Ông
(Hà Nội) khẳng định v́ bổ quá nên họ bị cấm kinh doanh tự do, thầy thuốc nhân dân Nguyên Xuân Hướng chia sẻ: “Họ đồn nhảm. Đấy c̣n chưa nói đến các loại nhau khô được chế biến ngâm tẩm dung dịch độc hại thêm”.
Nhận định về việc nhau thai tươi, khô
được bán tràn lan ra thị trường, ông Hướng cho hay: “Bộ Y tế đă có những quy định hết sức nghiêm ngặt về việc bảo quản hay tiêu hủy nhau thai. Tuy nhiên vẫn c̣n những nơi quản lư chưa chặt, và một số y bác sĩ v́ tiền vẫn lén lút ăn cắp, bán ra ngoài”.
Trong khi đó, Lương y Vũ Quốc Trung, khẳng định người dân không nên nghe những tin đồn nhảm mà đổ xô đi mua mặt hàng này về bồi bổ. Ăn uống hợp lư, lao
động, tập thể dục thường xuyên mới là cách tốt nhất để giữ sức khỏe.
Theo SK&ĐS
Nhau thai khô được bán tại các cửa hàng thuốc Đông y với giá vài trăm ngh́n đồng,
c̣n nhau thai tươi, muốn mua cứ đặt hàng là có.
Thời gian gần đây, nhiều người đang rộ lên việc đi mua nhau thai về tẩm bổ, chữa bệnh. Tại thị trường, nếu muốn mua nhau thai khô cũng có mà tươi cũng
có.
Nhau thai khô trôi nổi bán
tràn lan
Người mua có thể đến các cửa hàng Đông y trên phố Lăn Ông. Chủ một cửa hàng ở đây chào hàng bằng một bọc bằng túi nilon in toàn chữ Trung Quốc, ngoài ra không hề có nhăn mác, xuất xứ rồi nói: "Đây là loại nhau thai tốt nhất được nhập về từ Trung Quốc. Nhiều người mua về dùng lắm. Cháu nhà tôi cũng ăn nhiều loại này nên mới trộm vía to khỏe, chứ đợt trước cũng gầy g̣, xanh xao lắm. Loại này phải mua vài gói dùng mới có tác dụng, chứ một gói ăn thua ǵ. Mà không phải lúc nào
cũng có hàng đâu. Mua nhiều th́ tôi giảm giá cho. Mang về có thể xay ra thành bột ḥa với nước uống, nấu nhừ hoặc thái nhỏ đúc trứng để ăn, rất dễ ăn và bổ lắm. Cũng
có thể ngâm với rượu, mật ong dùng dần". Giá một gói nhau thai khô được chủ cửa hàng đưa ra là 250.000 đồng.
|
|
|
Nhau thai khô bán ở Hà
Nội. |
Có khá nhiều người có nhu cầu mua nhau thai khô t́m đến phố này. Người ta chủ yếu t́m mua để chữa bệnh yếu sinh lư, suy nhược, vô sinh. Chưa biết hiệu quả của bài thuốc này đến đâu nhưng chất lượng của các gói nhau thai có
đảm bảo hay không khi các gói
này chỉ in vài chữ Trung Quốc trên bao b́ và hoàn toàn không có ghi hướng dẫn sử dụng, nguồn gốc xuất xứ, hạn sử dụng. Tuy nhiên, không chỉ nhau thai khô, mà muốn có nhau thai tươi tại đây cũng có, nhưng phải đặt trước và giá đắt hơn. Nhiều cửa hàng đặt mua được nguồn nhau thai tươi trong bệnh viện và mang về tự chế biến.
Nhau thai tuồn ra ngoài bằng con đường nào?
Chị Nguyễn Thị Hương, 25 tuổi, huyện Xuân Trường, Nam Định bị bệnh hen măn tính. Nghe lời đồn thổi, ăn nhau thai bà
đẻ có thể chữa được căn bệnh
này, mẹ chị đă không quản vất vả tẩm bổ cho con gái bằng
“món ăn” này. Việc kiếm nhau thai tại đây tương đối dễ dàng, chỉ cần có mối quan hệ với trạm xá xă là có thể xin nhau thai của các
bà đẻ. Ở các vùng quê, nhất là vùng núi, nhau thai vẫn được “xin” về làm thuốc. Thậm chí các cửa hàng thuốc Đông y c̣n đặt hàng thường xuyên nhau thai tươi về tự sao chế để bán như một vị thuốc Đông y.
Tuy nhiên tại Hà Nội và TP HCM, nhau thai tươi được kiểm soát khá chặt chẽ. Theo GS. Lê Đức Vy, Nguyên Giám đốc bệnh viện Phụ sản TW, Tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương, nhau thai phải được xử lư ở nơi ḷ đốt sở tại, không thể mang ra ngoài được. Nhau thai là một loại chất thải y tế, nó không được phép bán trên thị trường. Tất cả các sản phẩm từ con người ra không ai được bán. Kể cả nhập khẩu, không có văn bản nào của Bộ Y tế cho phép nhập bệnh phẩm này
cả. Ở giai đoạn thời kỳ bao cấp,
trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ trước đây, vô cùng gian khổ th́ người ta có dùng để ăn, rồi dùng sản xuất Filatop làm thuốc chữa bệnh, nhưng hiện nay cũng không ai dùng, công nghệ dược phẩm người ta cũng không sử dụng.
Ông Lê Hoài Chương, Phó Giám đốc Bệnh viện Phụ sản Trung ương cũng cho biết, nhau thai (và các khối u, tử cung…) được xếp vào nhóm chất thải y tế rắn. Cách đây rất lâu, v́ có nhu cầu làm thuốc đông y nên bệnh viện đă thu gom và bán cho các đơn vị sản xuất với giá 1.000 đồng một nhau thai. Nhưng hiện nay bệnh viện không bán nữa (v́ các đơn vị trên không có nhu cầu mua). V́ thế, bệnh viện đă kư hợp đồng với công ty môi trường đô thị
để họ triển khai tiêu hủy theo đúng quy tŕnh, quy định của Bộ Y tế. Theo quy định của Bộ Y tế, nhau thai phải
được xử lư tiêu hủy giống như các mô mềm trong xử lư rác thải y tế. Ở các bệnh viện lớn đây là một quy tŕnh khép kín được kiểm soát rất nghiêm ngặt. Bên cạnh đó, giống như các mô mềm, nhau thai sản phụ phải được bảo quản lạnh trước khi đem ra tiêu hủy chứ cũng không dễ dàng bảo quản. Duy
nhất các pḥng thí nghiệm được tận dụng nhau thai để lấy tế bào gốc từ máu cuống rốn.
Ông Chương cũng cho biết thêm: “Tôi cũng không hiểu nhau thai khô, thậm chí cả nhau thai tươi đang bán ngoài thị trường lấy từ đâu ra. C̣n ở bệnh viện của tôi th́ quy tŕnh xử lư là vậy. Nếu công ty môi trường đô thị không làm đúng cam kết (không tiêu hủy mà sử dụng vào việc khác) th́ họ phải chịu hoàn toàn trách nhiệm”. Tuy nhiên theo t́m hiểu từ nhiều nguồn, quy định của Bộ Y tế và bệnh viện là vậy nhưng nếu ai có người quen tại các bệnh viện phụ sản vẫn có thể “vượt rào” xin được nhau thai bà đẻ. Nhất là tại các cơ sở sản khoa tư nhân, việc kiểm soát không chặt chẽ dẫn đến nhau thai tuồn ra ngoài bán là chuyện không thể không có.
Nhau thai - vị thuốc bổ
Thực chất, nhau thai khô chính là
vị thuốc có tên “tử hà sa”. Nhau thai là cơ quan liên kết giữa người mẹ và em bé khi c̣n là bào thai. Nó là một phần thiết yếu của thai kỳ và được đào thải sau khi sinh con. Các chất dinh dưỡng và ôxy được truyền từ máu mẹ đến bào thai qua nhau thai. Nhau thai
cũng là một hàng rào chắn giúp
bảo vệ thai nhi trước nhiều loại vi
khuẩn gây bệnh. Các tài liệu y học cổ truyền đều ghi ứng dụng lâm sàng của nhau thai là để trị cơ thể suy nhược, khí huyết hư tổn như có các bệnh lao, thiếu máu, suy nhược thần kinh, viêm phế quản măn ở người già, hen suyễn kéo dài. Ở nước ta trước đây cũng có loại thuốc bổ tên là Filatop, dạng thuốc nước được chiết xuất từ nhau
thai sản phụ dùng cho bà mẹ ít sữa uống để tăng tiết sữa, hoặc dùng thúc đẩy phát triển cho trẻ em chậm lớn, c̣i xương. Tuy nhiên, hiện nay hầu như không xuất hiện loại thuốc này trên thị trường. V́ đây là loại thuốc chiết xuất từ nhau thai sản phụ nên nhiều người lo sợ nhau thai của sản phụ bị nhiễm HIV, viêm gan siêu vi C,
B, giang mai… có thể lây truyền những bệnh này cho người sử dụng.
Nguy cơ lây nhiễm HIV, viêm gan B…
Ông Trần Quốc Tuấn - Giám đốc Bệnh viện 09, nơi chuyên điều trị và chăm sóc bệnh nhân HIV/AIDS có hoàn cảnh đặc biệt ở Hà Nội cho biết: "Nếu như chỉ lấy nhau thai ra thái rồi phơi b́nh thường hoặc sấy ở nhiệt độ không
đảm bảo th́ nguy cơ lây truyền bệnh là hoàn toàn có thể xảy ra. Như virus HIV ở trong dịch lỏng chỉ bị bất hoạt trong nhiệt độ 56 độ C, c̣n trong môi trường khô th́ virus có thể tồn tại tới một tuần. Thời gian để bất hoạt được virus HIV trong nhiệt độ 100 độ C th́ phải mất vài tiếng
đồng hồ. Nhưng để chế biến được nhau thai đó thành sản phẩm cho người khác sử dụng th́ phải hàng trăm độ C và trong thời gian dài hơn nhiều. Virus gây viêm gan B cũng vậy, chỉ bị bất hoạt trong nhiệt độ cao, thời gian dài".
Việc sử dụng nhau thai không rơ nguồn gốc, xuất xứ, phương pháp chế biến... hoàn toàn có khả năng bị lây truyền virus HIV, viêm gan B và các bệnh truyền nhiễm khác. Ngoài các bệnh truyền nhiễm th́ c̣n nguy cơ rất nhiều bệnh khác như gây đột biến, ung thư. Trong bánh nhau của sản phụ bệnh có rất nhiều hoạt chất, thành phần có thể gây nguy hại cho sức khỏe người sử dụng. Các bệnh liên quan đến đường tiêu hóa, nhiễm vi
trùng, vi khuẩn, virus, kư sinh trùng... có thể ở tất cả các sản phẩm chế biến không đảm bảo. Hoặc khi chế biến nhau thai đó, liệu họ có cho hóa chất vào không
và hóa chất đó có gây hại không, có được phép sử dụng không, nếu có
gây hại th́ gây hại như thế nào...
Như vậy việc lây nhiễm bệnh từ nhau thai hoàn toàn có thể xảy ra. Theo y học, HIV có thể lây truyền từ một người mẹ bị nhiễm HIV sang cho trẻ sơ sinh của ḿnh qua nhau thai trong lúc mang thai và khi sinh
đẻ. Tỷ lệ truyền HIV
từ người mẹ bị nhiễm HIV sang cho trẻ sơ sinh là khoảng 13 - 50% tùy
thuộc vào t́nh trạng
dinh dưỡng và tỷ lệ HIV trong máu của người mẹ. Nhau thai cũng không đủ khả năng chống lại virus như virus cúm, virus gây bệnh Rubella... chúng vẫn có thể xâm nhập qua nhau thai vào bào thai.
Ngoài ra theo Lương y Nguyễn Duy Minh (Minh Khai, Hà Nội), với kiểu dáng và bao b́ không rơ ràng như vậy th́ khả năng bánh nhau khô
giả là rất cao,
bởi các hăng sản xuất thuốc thật của Trung Quốc bao giờ cũng có đầy đủ thông tin nhăn mác,
địa chỉ sản xuất. V́ vậy, người dân không nên dùng loại bánh nhau khô không rơ xuất xứ này, lợi chưa thấy đây mà có khi lại rước bệnh vào thân