|
MADE IN VIỆT NAM: M̀ GÓÍ, BÚN CHẢ, PHẨM VÀNG, MĂNG ĐẮNG
1) M̀ GÓI Rất nhiều ḿ gói ở VN chứa chất độc phá
hủy ADN Sản phẩm ḿ gói
được cho là có chứa phẩm màu Tartrazine (E102) E102 là chất màu tổng
hợp có màu vàng chanh, không chỉ được sử
dụng phổ biến ở ḿ ăn liền mà c̣n có trong
đồ uống, rượu, nước giải khát,
snack v.v… Hiện dư luận đang e ngại
trước thông tin ḿ ăn liền chứa E102 (hay
phẩm màu Tartrazine) có thể gây ảnh hưởng
đến sức khỏe, nhất là với nam giới
và nhiều tác dụng phụ nguy hiểm, như gây
phản ứng hen, phát ban, phá hủy ADN... Những nghiên cứu khoa
học trên thế giới đă cho thấy ở lứa
tuổi từ 3-9, nếu sử dụng liên tục
sản phẩm thực phẩm có chứa E102 một thời
gian dài, sẽ bị ảnh hưởng. Mà rơ nhất là
tăng sự hiếu động, dễ cáu gắt, kém
tập trung của trẻ và ảnh hưởng
đến sinh lư của nam giới. Hiện nhiều
nước vẫn sử dụng E102 trong chế biến
thực phẩm, chỉ có một số nước có
khuyến cáo cần phải ghi rơ trên bao b́ nhăn mác
để người tiêu dùng có sự lựa chọn.
Riêng Nhật Bản là nước cấm không
được sử dụng E102 trong chế biến ḿ. Theo ông Nguyễn Mạnh Hùng -
Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư kư Hội Tiêu
chuẩn và Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam
cho biết: Ở Việt Nam, năm 2010 đă tiêu thụ
khoảng 5 tỷ gói ḿ ăn liền, đứng vị
trí thứ 4 trên thế giới trong tiêu thụ ḿ ăn
liền. Trong khi đó, từ trước tháng 3/2011,
hầu hết các doanh nghiệp sản xuất ḿ ăn
liền đều sử dụng phẩm màu tổng
hợp E102 để có được màu sắc hấp
dẫn và tiết kiệm chi phí sản xuất so với
việc sử dụng màu chiết xuất từ tự
nhiên. V́ thế, dư luận quan tâm trước thông tin
này là hoàn toàn cần thiết, để bảo vệ
quyền lợi của chính ḿnh.
Sản phẩm ḿ gói
được bày bán rất nhiều tại các cửa
hàng và siêu thị, được người dân Việt
Nam ưa thích. Có thể thấy, trong thời
gian gần đây người tiêu dùng đă nhận
được không ít những thông tin liên quan đến
sức khoẻ của cá nhân họ và gia đ́nh. Cơn
sốc v́ thực phẩm chứa DEHP c̣n chưa qua th́ ḿ
gói có sử dụng phẩm màu E102 lại tiếp tục
"giáng xuống" khiến không ít người,
hoặc là có cái nh́n bi quan thực sự về thực
phẩm, hoặc tự t́m cách an ủi ḿnh theo kiểu
"sống chết có số". Cũng từ những
hoang mang, lo ngại từ người tiêu dùng mà trong thông
báo ngày 6/7, Cục An toàn vệ sinh thực phẩm đă
nêu rơ: Đây là vấn đề mà Cục An toàn vệ
sinh thực phẩm hết sức quan tâm. Cục An toàn vệ
sinh thực phẩm đă nhiều lần tham khảo ư
kiến các chuyên gia và đă tư vấn trực tiếp
với các chuyên gia về phụ gia thực phẩm
tại hội nghị Đại hội đồng Codex
thế giới lần thứ 34 tại Giơ-ne-vơ
Thụy Sỹ (4-10/7/2011). Ở Việt Nam việc
sử dụng phẩm màu E102 đă quy định có tính
pháp lư (QĐ 3742). Dù vào thời điểm hiện nay,
ở nước ta vẫn chưa có một thông báo chính
thức hay một cuộc nghiên cứu nào liên quan
đến các sản phẩm ḿ gói bán trong nước có
sử dụng phẩm màu E102. Nhưng có thể nhận
thấy, với việc các công ty sản xuất ḿ gói
tại Việt Nam có sử dụng phẩm màu tổng
hợp để có được màu sắc hấp
dẫn và tiết kiệm chi phí sản xuất th́ dù hàm
lượng có nằm trong tiêu chuẩn quy định hay
vượt quá ngưỡng cho phép đều khiến
người dân không khỏi hoang mang, lo ngại. Người bán hàng khẳng
định thêm màu nước hàng (nước dùng ăn
bún chả) cho vào chỉ làm cho thịt nướng vàng,
không thơm như loại phụ gia này. Thông thường
người làm hàng sẽ phải ướp các loại
gia vị nhưng khi sử dụng lọ gia vị
tổng hợp này th́ người làm hàng không cần cho
thêm các loại tinh dầu, hương liệu khác. |
Bột có tác dụng tẩy trắng trên
phố Hàng Buồm
Tại của hàng N.M phố Hàng
Buồm, chị chủ quán mang ra một bịch bột màu
trắng và quảng cáo “bột này giúp tẩy bớt mùi
thịt, không chỉ hoi hay gây mà tinh bột nay ngâm vào
nước c̣n giúp thịt ôi thiu thành thịt
tươi". Chị hướng dẫn nếu dùng 2 kg
thịt lợn th́ chỉ cần hai th́a bột và cho vào
một xô nước ngâm khoảng 4,5 phút là vớt ra. Lúc
này mùi hôi, mùi thiu của thịt sẽ biến mất. Ngoài
ra, hóa chất này c̣n giúp thịt trông tươi hơn.
Phóng viên t́m đến Viện Công nghệ Sinh học và
Thực phẩm - Trường Đại học Bách khoa Hà
Nội, trao đổi về việc tẩy mùi thịt ôi
một cán bộ trong viện khẳng định có
thế chất đó là Sunfua dioxit (SO2). SO2 ở dạng
bột ḥa với nước sau đó nhúng thịt vào. SO2
là chất được dùng trong công nghệ chế
biến thực phẩm với mục đích kéo dài
thời gian bảo quản và chống vi khuẩn xâm
nhập.
SO2 có thể làm thịt ôi mất mùi ôi thiu, nếu
người sử dụng dùng trong chế biến sẽ
khiến khách hàng không biết thị ôi thiu. Nhưng dùng
để ngâm thịt ôi bán sống th́ không làm mất màu
thâm của thịt sẽ phải dùng thêm hóa chất khác.
SO2 dùng tẩy mùi thực phẩm nếu ăn nhiều
sẽ gây loét nội tạng như thành ruột, dạ dày,
tá tràng…
(Theo Giáo dục Việt Nam)
3) PHẨM VÀNG
Phẩm vàng tổng hợp, rước họa vào thân
Phẩm vàng tổng hợp, thứ
phẩm đang được dùng trong rất nhiều
loại thực phẩm tiêu thụ ở Việt Nam,
nhất là mỳ tôm, vừa được cảnh báo có
nguy cơ gây nhiều chứng bệnh.
Một số thực phẩm
bán trên thị trường có chứahttp://www.muivi.com/muivi/index.php?option=com_rd_glossary&task=view&id=5E102 như
bánh pudding, bánh hỗn hợp, đồ uống có ga,
kẹo cao su, ḿ, snack, v.v... E102 được sử
dụng rộng răi hơn cả trong nhiều sản
phẩm mỳ ăn liền.
Khảo sát qua các chợ và siêu thị ở Hà Nội, chúng
tôi thấy một số sản phẩm mỳ ăn
liền công khai ghi có sử dụng màu tổng hợp E102
như mỳ Hảo Hảo hương vi sa tế hành,
mỳ xào Táo Quân hương vị thập cẩm, mỳ
Hảo Hảo hương vị nấm, ḿ Miliket, mỳ
Cung Đ́nh, v.v... Hay món nui (dùng để nấu
nước súp, xào với các loại rau, củ, thịt,
hải sản, gia vị) cũng thấy ghi trên bao b́ có dùng
“màu thực phẩm tổng hợp E102”. Đây thực
sự là một mối nguy lớn đối với
sức khỏe người tiêu dùng khi, tại Việt
Nam, sản lượng mỳ tiêu thụ trong năm 2010 là
5 tỷ gói, theo báo cáo tháng 4-2011 của Cty Nghiên cứu
Thị trường Euromonitor International.
Dự báo, thị trường mỳ ăn liền của
Việt Nam tăng trưởng từ 15-20% mỗi năm
và, như vậy, đến năm 2015, mức tiêu thụ
mỳ ăn liền tại Việt Nam sẽ lên
đến 10 tỷ gói. Các nhà khoa học khuyến cáo
cần làm rơ lứa tuổi và mức độ trẻ
Việt Nam bị tác động khi ăn mỳ gói có dùng
phẩm màu vàng E102 ở
các liều lượng khác nhau.
EU cảnh báo, Nhật Bản
không dùng phẩm vàng tổng hợp đó, theo PGS.TS
Trần Đáng, nguyên Cục trưởng Cục An toàn
Vệ sinh Thực phẩm, Bộ Y tế, có tên khoa học
là tatrazine và được CODEX Quốc tế đánh
số kư hiệu là E102. Chất bột màu vàng này tan trong
nước và được dùng làm chất tạo màu trong
nhiều lĩnh vực, trong đó có lĩnh vực mỹ
phẩm, dược phẩm và, nhất là, thực
phẩm.
Hóa ra, tác hại của phẩm
màu vàng tổng hợp E102 không c̣n mới với nhiều
quốc gia. Kết luận này dựa trên nhiều nghiên
cứu khoa học có giá trị như nghiên cứu của
Đại học Southampton về phụ gia thực
phẩm và sự hiếu động thái quá ở trẻ em
3 tuổi, 8-9 tuổi trong cộng đồng; nghiên cứu
đăng trên báo J. Pediatr. (tạp chí của Mỹ về
chăm sóc sức khỏe trẻ em & thanh thiếu nhi)
về màu thực phẩm tổng hợp và hành vi. Với
những minh chứng về sự độc hại
đối với sức khỏe người tiêu dùng, E102
bị cấm dùng trong thực phẩm đặc biệt
là mỳ ăn liền tại Nhật Bản từ tám
năm nay và hạn chế sử dụng tại các
nước thuộc Liên minh Châu Âu (EU) từ ba năm nay.
Tại Hàn Quốc, người ta khuyến cáo không nên
sử dụng E 102 trong một số thực phẩm trong
đó có ḿ. Tại Anh, Hiệp hội Tiêu chuẩn Thực
phẩm Anh đề nghị các nhà sản xuất loại
bỏ các màu thực phẩm được nghiên cứu và
khuyến cáo không dùng bởi Đại học Southampton,
trong đó có E 102.
Chờ Bộ Y tế
Giữa tháng 3-2011 tại TP Hồ Chí Minh, Cty Vifon phối
hợp với một số đơn vị tổ
chức một hội thảo bàn với tiêu đề
"An toàn thực phẩm và việc sử dụng
phẩm màu tổng hợp, chất bảo quản trong
sản xuất thực phẩm của nước ta".
Hôi thảo có sự tham dự của lănh đạo
Cục An toàn Vệ sinh Thực phẩm, bàn về vấn
đề nêu trên, trong đó có đề cập đến
chất màu tổng hợp E102. Từ bấy đến
giớ, vẫn chưa thấy ư kiến nào của cơ
quan chức năng về vấn đề này. Cụ
thể, không có bất kỳ ảnh hưởng nào
đến việc sử dụng E102 trong sản xuất
các loại ḿ gói với số lượng tiêu thụ lớn
tại Việt Nam như nêu trên.
Điều tra của phóng viên cho thấy một số hăng
sản xuất ḿ của Nhật Bản khi sản xuất
ḿ gói tại nước họ th́ không thấy có E102, v́
biết rơ chất này có hại. Nhưng sang Việt Nam
sản xuất, lại vẫn thấy cho E102 vào sản
phẩm như một số nhăn hiệu nêu ở
đầu bài. V́ sao vậy?
Theo “Ảnh hưởng độc hại của tatrazine
đến khả năng sinh sản...” do Tạp chí
Dược&Độc học Hoa Kỳ (American Journal of
Pharmacology and Toxicology), phẩm màu vàng tổng hợp E102
được chứng minh gây nên t́nh trạng tăng
sự hiếu động thái quá ở trẻ em và ảnh
hưởng xấu đến chức năng sinh sản
ở nam.
Nam giới ăn một lượng quá ngưỡng có
thể bị suy giảm tinh trùng và làm tinh trùng bị
biến dạng. Nó c̣n là một trong những chất
phụ gia nguy hiểm nhất cho bệnh nhân hen và những
người không dung nạp thuộc aspirin.
Việc hàng loạt thực phẩm sản xuất ở
Việt Nam vẫn hồn nhiên sử dụng E102, doanh
nghiệp phải chịu trách nhiệm. Song trách nhiệm
chính có lẽ thuộc về cơ quan quản lư mà cụ
thể là Cục ATVSTP, Bộ Y tế. Một quan chức
của Cục ATVSTP cho hay Cục vừa có cuộc họp
bàn về E102. Tuy nhiên những động thái tiếp theo
của cơ quan chủ quản của Bộ Y tế
được cho là quá chậm.
Theo Quy định&Tiêu chuẩn Thực phẩm và
Phụ gia Thực phẩm của Tổ chức
Thương mại Hải ngoại Nhật Bản ban hành
tháng 4-2011, phẩm màu vàng tatrazine bị cấm dùng trong
nhiều loại thực phẩm, trong đó có mỳ gói.
Theo tiêu chuẩn JAS của Nhật Bản, trong mục “Tiêu
chuẩn kỹ thuật cho ḿ ăn liền”, chất
tatrazine cũng không nằm trong danh mục các chất
phẩm màu được sử dụng trong ḿ. Tiêu
chuẩn Nhật JAS là bộ tiêu chuẩn về chất
lượng và phương pháp sản xuất cho các
loại thực phẩm, đồ uống không cồn và
các sản phẩm lâm nghiệp do Bộ Nông-Lâm nghiệp
& Thủy sản Nhật Bản ban hành ngày 9-4-2009.
C̣n theo Quy định (EC) số
1333/2008 của Nghị viện Châu Âu và của Hội
đồng Châu Âu ngày 16-12-2008 về các chất phụ gia
thực phẩm, trong danh sách các màu thực phẩm buộc
phải ghi rơ thông tin bổ sung trên nhăn, có phẩm màu vàng
Tatrazine (E 102). Phẩm màu này buộc phải ghi những
ḍng chữ như “có thể ảnh hưởng xấu
đến hoạt động và sự chú ư của trẻ
em”.
Tại Mỹ cũng có các
khuyến cáo tương tự. Tổ chức v́ Sức
khỏe Cộng đồng Mỹ yêu cầu Cơ quan
Dược & Thực phẩm (FDA) nên bắt buộc trên
nhăn sản phẩm thực phẩm phải có lưu ư
cảnh báo “Màu nhân tạo trong thực phẩm (trong đó
có E 102) gây nên những hành động thái quá và những
vấn đề về hành vi ở một số trẻ
em”
Theo QD/TP
4) MĂNG ĐẮNG
Măng đắng và xấu v́
thiếu hóa chất
Hóa chất không chỉ làm rút ngắn công đoạn ngâm,
luộc măng mà c̣n giúp măng trắng gịn và để
được lâu. V́ lợi nhuận mà "công
nghệ" này được cả nhà sản xuất và
phân phối khai thác triệt để.
Khâu nào cũng cần hóa chất
V́ có người thân bán măng ở chợ nên tôi
được dặn ḍ rất kỹ: "Nếu
muốn ăn măng tươi th́ phải báo trước
2 - 3 ngày, chị dặn người ta luộc riêng cho.
Măng lấy về ngâm nước muối để
trong tủ lạnh và ăn ngay trong ṿng 2 - 3 ngày, lâu hơn
là hỏng", chị Nguyễn Thu Hằng, Yết Kiêu, Hà Đông,
Hà Nội cho biết. Nhiều hôm có khách đột
xuất, chạy ra cửa hàng định mua ít măng
về dùng, thấy măng trắng ngon và đẹp,
được ngâm đầy các thùng nhưng chị
bắt về mua thứ khác mà ăn. "Măng này
người nhà không ăn được", chị
Hằng nói.
Quầy bán măng tại chợ Hà Đông
Trong vai một nhân viên vừa
được thuê bán hàng, tôi được một
chủ chuyên giao măng tại chợ Hà Đông tâm sự
rất thực khi chỉ vào đống hóa chất: Không có
các loại hóa chất này th́ luộc măng chết
tiền củi, tiền công, măng lại xấu
chẳng ai mua, thậm chí vớt ra là thâm đen. Cho chút này,
măng mềm và gịn, rất hấp dẫn.
Anh c̣n hướng dẫn: Chất màu trắng là bột
tẩy, giúp măng sạch, có độ dai và không hư
hỏng. Màu vàng là dùng để luộc măng củ,
măng vầu lên màu ánh vàng bắt mắt. Khi luộc
măng th́ cho chút đường hóa học măng mới
ngọt, chứ không đắng và ngái khó ăn. Nhờ
thuốc bột tẩy trắng, thời gian ngâm măng
tươi chỉ mất vài ngày thay v́ hằng tháng trời
như trước đây. Đối với măng khô,
muốn ngâm, luộc để bán không nát và hỏng th́
cứ cho chút bột trắng vào, tối luộc sáng bán
ngay. Ngâm chất này bán cả tháng măng vẫn vàng,
mềm, đẹp.
Sau khi măng được các chủ đầu mối
giao cho tư thương, một lần nữa măng
lại được lên đời bằng thuốc
bảo quản. Chủ một cửa hàng măng tại
chợ Thành Công, Hà Nội cho biết, không có hóa chất
bảo quản măng sẽ chua, thâm đen và nấm
mốc xâm nhập ngay. Măng tươi bán cả năm,
trong khi thu hoạch th́ có mùa. Không có hóa chất th́ đổ
đi hết, người tiêu dùng lấy ǵ mà ăn. Đây
là các hóa chất được phép sử dụng, an toàn,
không sao. Tại chợ Hà Đông, những củ măng
dập nát, thâm đen, xấu xí, được cắt
bỏ qua, cho vào ngâm trong chậu nước, một lúc sau
măng trở lên trắng và hấp dẫn.
T́m hiểu về việc măng ngâm hóa chất đối
với các cơ quan quản lư về thực phẩm th́
đều nhận được câu trả lời,
thực phẩm tươi sống được kiểm
tra thường xuyên, riêng mặt hàng măng, gần như
không được kiểm tra, xét nghiệm. Bà Lê Thị Thanh
B́nh, trưởng pḥng Y tế quận Hà Đông cho
biết, chưa bao giờ măng được lấy
mẫu xét nghiệm.
Dễ như mua hóa chất
"ngâm" măng
Trong vai một người đi t́m mua hóa chất cho cơ
sở sản xuất măng, chúng tôi được các
chủ cửa hàng măng giới thiệu lên hàng khô tại
chợ Hà Đông để mua. Chị H. chủ một
cửa hàng giới thiệu đon đả: Muốn mua
chất chống thối cho măng chứ ǵ, loại nào
cũng có hết. Làm trắng th́ mua bột trắng, thích
vàng th́ mua bột vàng, ngọt th́ thêm đường hóa
học, gịn th́ có hàn the... Mỗi loại lại có đến
vài ba loại từ có nhăn mác được sản
xuất từ Mỹ đến các loại không nhăn mác
đóng trong bao b́, chủ hàng tự ghi chất chống
thối, chất tẩy trắng măng, thực
phẩm... Chị bảo, muốn chọn loại nào th́
chọn, mua bao nhiêu cũng có, các cơ sở sản
xuất lớn th́ thường mua loại đóng trong bao
tải to cho rẻ. Thậm chí, có cả các loại phụ
gia thực phẩm bị cấm như hàn the cũng
được bán công khai.
Khảo sát cho thấy, các cửa hàng ở đây
đều bán các loại hóa chất chống thối
với các tên gọi khác nhau. Chẳng hạn, Natri http://www.muivi.com/muivi/index.php?option=com_rd_glossary&task=view&id=125Benzoat ,
Kali benzoat của Mỹ được bán với giá 65.000 -
70.000đ/kg; Bột muối, bột chống thối,
thuốc chống thối, bột trắng măng có nhăn mác
Trung Quốc hoặc chủ bán hàng tự ghi tên
được bán với giá từ 30.000 - 50.000đ/kg tùy
loại hoặc 75.000đ/2kg, phẩm vàng - bột sắt:
10.000 - 30.000đ/kg, hàn the 7.000 - 15.000đ/kg tùy loại...
Theo chị H. chủ một cửa hàng hướng
dẫn, chỉ cần 1kg thuốc chống mốc thối
chua này có thể dùng để ngâm 1 - 1,5 tạ măng. Theo
chị, loại hóa chất này, chị bán không chỉ
để ngâm măng mà c̣n ngâm các loại thực phẩm
phẩm tươi sống, rau củ quả gồm: ngó
sen, giá đỗ, bắp chuối, nấm tuyết, nấm
kim châm, nho khô, táo khô, chanh muối, khoai tây chiên đông
lạnh, tôm tươi đông lạnh...